Artvin Tanıtım
Genel Bakis

Artvin, kurulusu eski dönemlere inmeyen bir ortaçag sehri olmasina ragmen, Artvin çevresinde yapilan kazilar, yörede milattan önce 2000 yillarina ait bazi yerlesmeler bulundugunu ortaya çikarmistir. Milattan sonra 8. Yüzyildan itibaren Urartu kayitlarinda bahsedilen Artvin ve çevresi siyasi olarak tarih sahnesine milattan önce 2. Yüzyilda çikmistir. Bölgede, uzun yillar Çoruh Nehri, Sasani ve Roma siniri olarak kabul edilmis ve yöresel Gürcü beyleri bölgeyi idare etmislerdir. Hz. Osman döneminde ilk fetihleri n yapildigi bölge, Sultan Alparslan'in 1064 yilindaki Gürcü seferine kadar Arap ve Bizans ordularinin mücadele sahasi olmus, dönem dönem el degistirmistir. Sultan Alparslan döneminde Selçuklu hâkimiyeti altina giren Artvin 12. Yüzyilin baslarindan itibaren Kafkaslarin kuzeyinden gelerek bölgeye yerlesen Kipçak Türklerinin nüfuz alani olmustur. 15. yüzyilda Akkoyunlu hâkimiyeti altina giren Artvin'de Atabegler yönetimlerine devam ettiler. Sehzade Selim'in (Yavuz Selim) Trabzon valiligi sirasinda, bölgede Osmanli hâkimiyeti tesis edilmeye baslanmistir. Kanuni Sultan Süleyman döneminde Erzurum beylerbeyi Dulkadirli Mehmed Han'in 1536-1537 harekâti sirasinda Artvin'in de içinde bulundugu bölge ele geçirildi ve Artvin ile Yusufeli'ni de içine alan Livane sancagi kurularak Erzurum Beylerbeyligine baglandi. Bir süre sonra elden çiktigi anlasilan bölge 1549'da ikinci vezir Ahmet Pasa tarafindan yeniden zapt edilmistir. 1579'da Çildir eyaletinin teskilinden sonra Artvin, bu eyalete baglanan Livane sancaginin merkezi oldu.

19. yüzyila kadar kesintisiz olarak Osmanli hâkimiyetinde kalan Artvin o yüzyilda iki defa Rus isgaline ugradi. 1877-1878 Osmanli-Rus savasi (93 Harbi) sonrasinda imzalanan Berlin Antlasmasi ile bir bölümü Rusya'ya birakilan bugünkü Artvin I. Dünya Savasi'na kadar Rus yönetiminde kaldi. Osmanli Devleti'nin I. Dünya savasina girmesiyle birlikte bölgenin vatansever halkindan olusan Türk gönüllü birlikleri ile beraber bölgedeki hudut birlikleri Ruslarin elinde bulunan yerlere baskin hareketlerine baslamislar ve 22 Kasim 1914'te Artvin'i, 23 Kasimda, Murgul ve Borçka'yi Ruslardan almislardir. Ancak, Kafkas ve Dogu Anadolu cephesinde Ruslara yenilmemiz üzerine Mart 1915'te bölge yeniden Ruslarin eline geçmistir. 1917 Bolsevik Ihtilali'nden sonra Ruslarin I. Dünya Harbi'nden çekilmesi üzerine imzalanan, 3 Mart 1918 tarihli, Brest- Litovsk Baris Antlasmasi ile Artvin yeniden Anavatana ilhak olmustur.

Ancak antlasmaya göre belirtilen topraklari bosaltan Ruslar bu yerleri Ermeni ve Gürcülere birakiyorlardi. Bölgeyi dolduran bu unsurlar Müslüman halka eziyet etmeye ve onlari katletmeye baslamislardi. Bu vesileyle harekete geçen dogu ordumuz 14 Mart 1918'de Hopa'yi, 26 Martta Borçka'yi, 27 Martta Artvin'i, 30 Martta Ardanuç'u, 1 Nisanda da Savsat'i kurtarmistir. Türk ordusu karsisinda tutunamayan Ermeniler ve Gürcüler barisa yanasmak zorunda kaldilar. Gürcülerle 4 Haziran 1918'de, Gürcistan'in güney sinirinin, Brest-Litovsk'a göre düzenlenmesinin kabul edildigi Batum Antlasmasi imzalanmistir. Ancak Osmanli Devleti'nin I. Dünya Savasi'nda yenilerek Mondros Mütarekesi'ni imzalamasi üzerine Artvin 17 Aralik 1918'de Ingilizler tarafindan isgal edilmistir. Ingiliz isgali Nisan 1920'ye kadar sürmüstür. Ingilizler çekilirken sehri Gürcistan'a biraktilar. Artvin'in yeniden kazanilmasi Büyük Millet Meclisi hükümetinin ilk askeri ve diplomatik basarilarindan sonra mümkün oldu. Kazim Karabekir Pasa kumandasindaki 15. Kolordu'nun Yeni Türkiye'nin ilk askeri zaferini 30 Ekim 1920'de Karsi kurtararak gerçeklestirmesinden sonra Artvin'in kurtulusu meselesi diplomasi ile çözüldü. Yeni Türk hükümeti 22 Subat 1921'de Gürcistan Cumhuriyeti'ne verdigi bir ültimatomla Artvin'den çekilmesini aksi takdirde güç kullanacagini bildirdi. 23 Subat 1921'de o ültimatoma, Gürcistan tarafindan verilen cevapta Artvin ile birlikte Ardahan'in bosaltilacagi resmen bildirildi. Böylece Artvin yeniden Anavatan'a katildi. Bu durum 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlasmasi'yla da hukukilestirildi.

Artvin ve çevresi yeniden anavatana kavusunca önce dört buçuk ay müddetle Ardahan sancagina baglandi. 7 Temmuz 1921 tarih ve 133 numarali kanunla Artvin sancagi kurulunca da Artvin sehri bu sancagin merkezi oldu. 1924 tarihinde Türkiye'nin idari teskilatinda yapilan degisiklikle sancaklar vilayet haline dönüstürülürken Artvin sehri yeni kurulan ve ayni adi tasiyan vilayetin merkezi oldu. Bu vilayet 1 Haziran 1933 tarihinde çikan 2917 sayili kanunla lagvedildi. Artvin de bir kaza merkezi olarak ayni kanunla kurulan ve merkezi Rize olan Çoruh vilayetine baglandi. Çoruh vilayeti 2885 sayili ve 4 Ocak 1936 tarihli kanunla lagvedilip yeni bir Çoruh vilayeti kurulunca da Artvin bu yeni vilayetin merkezi oldu.

17 Subat 1956 tarihinde çikan 6668 sayili kanunla Artvin'in merkez oldugu ile verilen Çoruh adi kaldirildi ve ilin adi merkezi gibi Artvin haline getirildi. (Kaynak: Yrd. Doç. Dr. Fatih Demirel, AÇÜ Fen-Edebiyat Fakültesi)

Verilerle Artvin

Nüfus : 167.082
Yüzölçümü : 7.367,00 km2
Plaka Kodu :08
Telefon Kodu : 466
Boylam : 41,180947 Enlem 41,820488
Rakim : 500,00 m

Ilin arazisinin %56'si ormanliktir. Yaylalar  il topraklarinin yaklasik % 51'ini kaplar. Il sinirlari içinde 30'a yakin akarsu vardir. Bunlardan Karadeniz'e dökülenler hariç digerleri Çoruh Nehri'nin kollaridir. 

Artvin'e karayolu ile ulasim için ilde faaliyet gösteren otobüs isletmecilerine basvurulabilir.
Yesil Artvin Ekspres: (466) 212 61 61
Artvin Ses Seyahat: (466)212 54 74
Lüks Artvin Seyahat: (466) 212 21 70

Il Merkezinin Bazi Illere Uzakligi; Artvin-Ankara: 980 km. Artvin-Istanbul: 1.300 km. Artvin-Izmir: 1.559 km. Artvin-Trabzon: 233 km. Artvin-Erzurum: 226 km. Il Merkezinin ilçelere uzakligi: Artvin-Arhavi: 80 km. Artvin-Hopa: 69 km. Artvin-Borçka: 33 km. Artvin-Ardanuç: 40 km. Artvin-Murgul: 48 km. Artvin-Savsat: 70 km. Artvin-Yusufeli: 103 km.

En yakin havaalani Gürcistan - Batum havaalanidir. Artvin Merkez'den Sarp Sinir Kapisi'na kadar 88, Gürcistan tarafinda ise 13 km. olmak üzere 101 kilometre uzakliktadir. Atatürk ve Sabiha Gökçen Havalimanlarina yapilan uçuslara Türkiye Cumhuriyeti Vatandaslari nüfus cüzdani ile binebilmektedir. Diger havaalanlari Erzurum (226 km.), Kars (215 km.) ve Trabzon (233 km.) illerinde bulunmaktadir.

Artvin Ilinin Karadeniz’e sahil Hopa ilçesinde Liman bulunmakta olup bu limanda yük tasimaciligi yapilmaktadir.

Artvin Iklimi

Artvin'in iklimi Karadeniz iklimidir. Kiyi kesimlerinde ilik ve yagisli iklim tipi egemendir. Artvin merkezinin de ilik ve yagisli bir iklim tipi vardir. Ilin yüksek kesimleri diger Karadeniz bölgesi illerinde de oldugu gibi kislari kar yagislidir. Yillik ortalama yagis miktari degisiklik göstermekle birlikte; deniz kenarinda (Hopa-Kemalpasa’da) 2.650 mm, iç kesimlerde (Yusufeli’nde) 250 mm.dir , Ortalama yagis miktari ise 700 mm’dir. Sahil kesiminde örnegin Hopa’da en soguk ay ortalamasi 8,4 °C, en sicak ay ortalamasi 22 °C’dir ve bugüne dek sicakligin 18 Ocak 1964 ve 2 Subat 1967 günlerinde -4,8 °C’ye düstügü, 4 Haziran 1966’da 42,2 °C’ye yükseldigi saptanmistir. Ancak bütün yil yagisli ve serindir. Artvin'in genelinde görülen Karadeniz iklimine ragmen, Savsat'in, Ardanuç'un ve merkez ilçenin  yüksek kesimlerinde kislar daha sert geçer. Bu bölümde ise en soguk ay ortalamasi 3,4 °C, en sicak ay ortalamasi ise 21,1 °C olup, bugüne dek en düsük sicaklik 14 Ocak 1950’de -16,1 °C ,en yüksek sicaklik ise 18 Agustos 1961’de 43 °C olarak saptanmistir

Kayıt: 2.11.2015
Güncelleme:2.12.2015
Paylaş
WS05